Geopark Archipelag Viški

Geopark

Geopark Archipelag Viški

Rajska oaza Basenu Morza Śródziemnego

Wyspa Vis wraz z okolicznymi wysepkami Biševo, Sveti Andrija, Brusnik, Jabuka i Palagruža tworzą wyjątkowy obszar geograficzny obejmujący stanowiska dziedzictwa geologicznego i unikatowe krajobrazy, który znajduje się na liście geoparków UNESCO. Jest to drugi tego typu geopark w Chorwacji obok Geoparku Papuk.

 

Archipelag Vis jest obszarem atrakcyjnym geologicznie ze względu na formacje skalne o ciekawym pochodzeniu geologicznym. Część archipelagu, szczególnie tę wokół tzw. czarnej piramidy adriatyckiej, wyspy Jabuka oraz wyspy Brusnik, a także środkową część wyspy Vis, tworzą skały wulkaniczne, które powstały 220 milionów lat temu, co sprawia, że są one najstarsze na Adriatyku, w odróżnieniu od innych wysp adriatyckich zbudowanych ze skał osadowych.

Ivo Pervan / Geopark Viški arhipelag

Najdłuższą jaskinią morską na Adriatyku, znajdującą się częściowo pod powierzchnią morza, jest Jaskinia Niedźwiedzia (Medvidina špilja) na wyspie Biševo, zaś najczęściej odwiedzaną Jaskinia Błękitna (Modra špilja).

Stanowiska dziedzictwa geologicznego tego archipelagu to również wulkaniczne wyspy Jabuka i Brusnik, zatoka Stiniva oraz Jaskinia Zielona (Zelena špilja) na wyspie Ravnik. Wyspa Jabuka znajduje się 30 mil od Komižy, a tworzą ją skały magmowe. Żeglowanie w tym akwenie jest dość niebezpieczne, bo magnetyt występujący w skałach zakłóca prawidłowe działanie kompasu, zaś kotwiczenie jest trudne, gdyż wyspa nie ma zatoki, a dno morskie jest głębokie.

 

Jednak to właśnie tu miejsce dla siebie znalazł endemiczny gatunek czarnej jaszczurki (Lacerta fiumana pomoensis), a także endemiczne gatunki roślin. Znacznie bliżej Komižy leży wyspa Brusnik, również zbudowana ze skał magmowych, która wyróżnia się swoim pozaziemskim krajobrazem. Na brzegu leżą wygładzone szare kamienie różnej wielkości, zaś na środku wyspy znajduje się uskok skalny wypełniony wodą morską, który rybacy Komižy „przekształcili” w zbiornik do przechowywania złowionych homarów. Palagruža to natomiast najbardziej wysunięta w morze wyspa archipelagu, wyjątkowo interesująca, gdyż to tu po raz pierwszy znaleziono unikalny minerał składający się z aragonitu, nazwany na cześć wyspy pelagozit.

Aleksandar Gospić

Zatoka Stiniva na wyspie Vis uznawana jest przez wielu za miejsce z najpiękniejszą plażą. Zatoka jest wąska i długa, otoczona skalistymi klifami i stanowi obszar chronionego krajobrazu, podobnie jak wyspa Ravnik, na której znajduje się fascynująca Jaskinia Zielona.

Ivo Pervan / Geopark Viški arhipelag
Archipelag Viški jest jedną z dziesięciu ostatnich rajskich oaz Basenu Morza Śródziemnego, a wraz w wyspami Mljet i Lastovo tworzy Adriatic Blue Corridor – obszar o największej różnorodności biologicznej na Adriatyku. Łącznie jest tu 126 gatunków ptaków, wśród których należy wyróżnić gatunki charakterystyczne dla otwartego morza, takie jak sokół skalany, burzyk żółtodzioby i burzyk śródziemnomorski. Występuje tu też znajdujący się pod ścisłą ochroną gatunek delfina – delfin butelkonosy.

Kontakt

Dalmacja - Region Splitu