Ojkanje

Ojkanje

Niczym głos dochodzący z dawnych czasów, ojkanje, tradycyjny „wibrując“ sposób śpiewania, jest unikatowym elementem tradycyjnej kultury obszaru Gór Dynarskich. Trudno być gotowym na dźwięki, które wydobywają się z gardła jednego lub dwóch śpiewaków, na wciąż zmieniające harmonię, pełne niezwykłych interwałów melodie, które brzmią archaicznie, ale też bardzo ciekawie. Przyjemne towarzystwo, wiejska zabawa, stroje ludowe, lokalne jedzenie i wino podawane w drewnianych naczyniach to najlepsze tło do słuchania niecodziennego gardłowego sposobu śpiewania melodii, które bazują na skali tonalnej. I podczas gdy w klapie śpiewa się głównie o miłości, a pieśni są często pełne melancholii, ojkanje nie ma żadnych tematycznych ograniczeń. Można opiewać miłość, żartować z obecnych, snuć epickie opowieści o historii albo śmiało komentować rzeczywistość społeczną, a nawet bieżącą politykę. Tradycja ludowych śpiewaków i satyryków ciągnie się od starożytności, a najstarsze dzieła greckiej literatury antycznej, opowiadające o wojnie i związanych z nią wydarzeniach Iliada i Odyseja Homera, najpierw były przecież śpiewane, później dopiero zostały utrwalone w piśmie jako eposy.

 

Uważa się, że wraz z przybyciem na teren swojego dzisiejszego państwa Chorwaci spotkali się z „praelementami” tego typu śpiewania, które potem zaadaptowali, przenosząc następnie drogą ustną na kolejne pokolenia. I chociaż ten najstarszy sposób śpiewania jest obecny na dużym obszarze kraju, od lądowej części Dalmacji i północno-dalmatyńskiego regionu Ravni kotari, poprzez stoki Welebitu, aż po Likę i Kordun, to niestety coraz mniej jest czynnych śpiewaków, a ojkanje nie cieszy się już zainteresowaniem młodzieży. Właśnie dlatego tradycja ta w 2010 roku została wpisana na listę zagrożonego niematerialnego dziedzictwa ludzkości UNESCO. Zachęcamy więc, by przyczynić się do jej zachowania i planując kolejną podróż po Chorwacji postawić na mniejsze, nie tak popularne miejsca, i wybrać się w głąb przepięknej Dalmacji, której mieszkańcy zbierając się podczas lokalnych zabaw i uroczystości pielęgnują swoją unikalną kulturową schedę. I to właśnie gości, nieprzyzwyczajonych do tak odmiennej harmonii i przedziwnych dźwięków, zapraszamy, by dali się im ponieść, bo ojkanje każdego oczaruje swoim rdzennym, archaicznym, a jakże oryginalnym pięknem.