Chrzan pospolity

Chrzan pospolity

Nazwa łacińska Armoracia rusticana, chrzan jest rośliną leczniczą, której niezwykle zdrowy korzeń zawiera dużą ilość witamin C, B1 i B6, żelaza, potasu oraz wapnia, a także wielu innych składników odżywczych, które sprawiają, że roślina doskonale wzmacnia odporność. Każdy, kto próbował świeżego chrzanu, dobrze wie, że nie ma lepszego sposobu na oczyszczenie dróg oddechowych, należy jednak spożywać go ostrożnie i z umiarem. Chociaż korzeń chrzanu można zbierać przez cały rok, najsmaczniejszy jest jesienią. Jego młode liście dodaje nawet do różnych sałatek. W Chorwacji szczególnie ceni się starą, autochtoniczną odmianę tego warzywa z okolic miejscowości Ludberg, gdzie nadal uprawiana jest w mniejszych gospodarstwach domowych.

 

Świeżo starty chrzan charakteryzuje wyjątkowy ostry smak, dlatego dobrze komponuje się z tłustymi potrawami mięsnymi, którym dodaje specyficznej ostrości. Do tego celu używany jest jego biały korzeń, głównie świeży, ponieważ na skutek obróbki cieplnej traci on olejek eteryczny, nadający mu charakterystyczny aromat. Tarty chrzan- mimo że dość ostry- bardzo szybko traci swoją wyrazistość, zwykle więc uciera się go bezpośrednio przed spożyciem.

 

W chorwackich domach często obecny jest na suto zastawionych świątecznych stołach- nie tylko w Wigilię, święta Bożego Narodzenia i Nowy Rok, ale także podczas świąt Wielkanocy, kiedy to stanowi dodatek do gotowanej szynki i jajek. Chrzan, choć często spożywany właśnie podczas świąt, świetnie odtruwa organizm, gdyż wspomaga wydalanie szkodliwych substancji i oczyszczanie wątroby. Z chrzanu przyrządza się sos do mięsa. Często też łączy się go z kwaśnymi jabłkami lub śmietaną, aby złagodzić jego ostrość. Korzeń tej rośliny wykorzystuje się jako przyprawę, dobrze komponuje się ona z kiełbasami oraz gotowanymi i pieczonymi mięsami. Dodawana jest do sałatek, sosów i przetworów. Pasuje również do ryb.